Upernakkut Inatsisartut ataatsimiinneranni Atassummiit siunnersuut

Inatsisartut suleriaasiat § 36 naapertorlugu apeqquteqaat aallaavigalugu oqallisissiaq imaattoq matumuuna saqqummiuppara:

Kommuninik aaqqissuusseqqinneq nalilersortariaqalernera pillugu apeqquteqaat aallaavigalugu oqallisissiaq.

(Inatsisartuni ilaasortaq Aqqalu C. Jerimiassen)

”Nuuk kisimi ineriartortinneqarpoq, Ilulissat kisimi pineqarpoq, Qaqortoq salliunneqarpallaaqaaq, sooq Sisimiut kisimi? Uummannami tusaaneqanngilagut, Sermersuup Kangiani suneqanngilagut isiginnaartuinnaavugut, isorliunerusuniittugut inuerusagaavugut! Iluliarmiuusugut ilaluarisaakatappugut, Nuummi ineriartornerput sinerissap sinneraniik kingaallassarniarneqarpoq aasit”.

Kommunerujussuit pilersinneqareerneranni ukiut qulit qaangiunneranni nalilersortinneqartariaqalerpoq ilumut pitsaasumik aaliangernerusimanersoq nunami isorartoqisumi taamak eqiterisimaneq.

Tassaasimalersimapput ajoraluartumik ullumikkut nunatsinni oqaatsit sinerissatsinni piusut. Isertuutiinnarneqarsinnaajunnaarpoq innuttaasutsinnut erseqqissumik oqariartuutigisariaqalerparput asuli qineqqusaarunnaarluta maani oqaluttarfimmi nunarput avissaartuussimaqisut qanoq pitsanngorsaavigisinnaanerlugu.

Maluginiaqquarali uani avissaartuutsitsineroqqiinnissaq anguniarlugu suliniuteqannginnama, innuttaasulli qitiutillugit qanoq pitsaaneqarpaamik ikinngutigiittut nunaqqatigiilluta avissaartorata maani inuusinnaanersugut.

Nammineq Iluliarmiutut nassuerutigerusuppara, Qaasuitsup Kommunerisimasaa pilersinneqarmat aqqusinigut kataasiimaqaat. Utoqqalinersiallit, siusinaartumik pisartagallit allarpassuillu kommunimik akikillisaanneqartarnerat piujunnaarsimavoq. Illuanilli illoqarfiit arfineq-marluk sinneriniik Ilulissaluarnipiluunersuaq ajoraluartumik takkussimalluni, soorlulusooq illoqarfik ataaseq kisimi ineriartortinniarneqarneranik nipilimmik illoqarfinnik allanik uivertitsiniaanerit aallartissimallutik, paasinartumittaarli peqqutissaqarlutik.

Tamannaannaasimanngilarli, nunatta sinnerani malunnaatilimmik atungarissaarneq oqartussaaqatigiittumillu ingerlaneq katakkiartulersimasutut ippoq. Tassami assersuusiussagaanni, maanna Avannaata Kommuniani kommunalbestyrelsimut qineqqusaassagaanni Ilimanarmioq Siorapalummukarniaruni 1100km sinnerlugu ungasissuseqarpoq, pissutsillu assigiinngilluinnarlutik inooriaatsip tungaatiguinnarluunniit, inuullu unneqqarissup kialluunniit tamanna nassuerutigisinnaavaa, tassami qanoq ililluta tikikulanngisarput ilisimatuutut nalunnginniarsinnaangatsigu.

Eqqartussallugulu maannattaaq piffissanngulersimannginnerpa nunatsinni illoqarfiit pingaarnersaat Nuuk nammineq kisimi immikkut kommuniusinnaangaluarnera? Tassami Kommuneqarfik Sermersooq isigissangaanni tamat oqartussaaqataanerat ataatsimoorullugu qanoq isikkoqarpa? Nunarujussuarmi inuttunngitsumiippugut, tamannalu unammillernartumik iluaquterpassuarnillu nassataqartarpoq.

Taamaattoq piviusumut nassueruteqarneq annernarsinnaagaluarluni iluaqutissanik qanoq nassataqarsinnaanera qinerlerluartariaqarparput. Tassami qanoq inooriaaseqarnerput, piffimmut ilisimasaqassuserput tamallu oqartussaaqataaneranik misigititaasarnerput pileqqissinnaavarput kommunit aaqqissuussaanerata nalilersoqqinneratigut. Tassanilu nunatta kangia qiviariaraanni, qiviaraannimi eqqarsaamminalaanngitsuunngilaq Paamiuniik Ittoqqortoormiit tungaanut 1500km sinnerlugu ungasissuseqarmata. Periarfissat nutaat ujartortariaqarpagut maanna nunaqqatigut nunatta kangiani najugallit qanimut tusarniaavigineqarsinnaanissaat taasitinneqarsinnaanermulluunniit ammaanniarneqarsinnaanissaat.

Uanissaaq eqqarsaatingaara paaseqatigiissinnaneq pingaarnerusoq innuttaasut akornganni, misiarneq maanna atussallugu piffissaanngilaq, Iluliarmiuullungami Ittoqqortoormiininngaanneersoq nammineq sumiorpaluutiminik naliginnaasumik oqaluppat paasiniarnera ajornakusuussaqaaq, tusarnaarluarniarnartaqaaq. Takorlooreersinnaavaralumi nunatta kangianeersortaaq kitaamiusut oqalussinnaanngikkuni qanoq attaveqarniarnera ajornakusoortigisinnaanersoq. Nunatsinni sumiorpaluut sullinniarneqarnermi aporfiusussaanngikkaluarpoq, piviusorli ajoraluartumik taamaappoq.

Nunaqqatigiiusugut nuannaarutigisaqaara oqaraangatta oqaatsinik pingasunik oqalussinnaasorpassuusugut, tassalu kalaallisut, qallunaatut tuluttullu. Taamaattorli uanga nammineq isumaga annisilaassuara, nersortaqaakka avanersuarmiut nunattalu kangiani najungallit, isaasalerlugulu taasarlugu taakkuara oqaatsinik sisamanik oqalussinnaasartut, kitaamiuusugummi naatsorsuutigereertutulluunniit ittarparput avanersuarmiut nunattaluunnit kangianeersut oqaluutissatillugit kitaamiutoorsinnaaneri, taakkuli naatsorsuutigisinnaanngikkaat uffa illuani uagut kitaamiuusugut oqaasii atorsinnaassagigut.

Tamannalu pillugu kommunerujussuit qanoq inissisimaneri ullumikkut qanimut oqaloqatigiissutigissallugu pingaaruteqarpoq, tassami tamat oqartussaanerata aqqani tamatta nuannaarluta pissutsinillu naammagisimaarinnilluta inuusinnaaleqqittariaqaratta, ilaluarineqarata, ilaluarinnigata nunaqqatigiittulli tamatta immitsinnut inissaqartilluta.

Nuuk illoqarfittut nunatsinni pingaarnertut inissisimavoq, tamannalu akisussaaffileeqataavortaaq illoqarfiuttaaq tamanut nunaqqatigiinnut nunarput sinnerlugu kiinnertartuunissaanut, tassami pisortaqarfiit Nuummiitillugit tamanna pissusissamisuuginnartussaammat. Kommunerujussuit taamarsuaq aggoqqinnerinik kinguneqanngikkaluamik pissutsinik nalimmassaanikkut tamanna anguneqarsinnaasoq takorloorneqarsinnaagaluarpoq. Nunattami kangia nammineq kommuninngussangaluarpat, Sermersooq killermik qanoq aaqqiinissartaaq siumungaaq takorlooreertariaqarmat. Assersuutingalugu Paamiut qanoq pineqassava? Kommune Kujallermut ilanngutissava? Suna tamaat takorlooreertariaqarparput taamanikkut kommunit kattussuunneqarnialermat kukkunerpassuarisimasagut ilinniarfittut peqqissiminertuunngitsoq atorlugit suliarilluakkamik aaqqiisuusiorsinnaagatta amerlanerpaat naammagisimaarlugit atorsinnaasassaannik.

Nunarput angeqaaq, unammillernaqaaq. Naalagaaffeqatigiit akornganni nunarsuullumi sinnerani isigineqarnerput pitsaanerpaamiilernissaa tamatta anguniarlugu maani sulivugut.

Tammassi oqallilluarisi.

Nutaarsiassat innersuussat