Ukiortaami oqaaseqaat

Ukioq Atassummut nutarterilluarfiusoq nutaamillu alloriarfioqisoq qaangiuppoq

Sineriassuatsinni isorartoqisumi nunaqqatigut tamannguassi ukiortaami pilluakuttooritsi, qanortorlu juullikkut tamassinnut ilaqutariittut pilluarnartuusimagilik. Minnerunngitsumillu nunatta avataani juullisiortariaqarsimasut, ilinniartullu ilaquttaminnut angerlarsinnaasimanngitsut nukissanik tamamik kissaappagut ukiumilu nutaami ingerlaqqilluarnissaannik kissaallugit.

Ukioq 2019 ataatsimut taassagaanni pisoqarfiusimaqaaq, nunap ingerlarnga tamakkerluni sunnerneqaqqasimaqaaq. Puiguinnangassaanngeqaarlumi nunatta oqaluttuarisaanerani aatsaat taamak naalagaaffeqatigiinnerup ingerlanerani pingaaruteqartigisumik suleqatigiittariaqarnerup ersersinneqarnera.

Inuuffigaarpummi nuna unganartoq, tamatta najungarissallugu asasarput, sineriammiunut aggungaasoq immikkuullarissorpassuarnik peqaqisoq, avannaaniik kujataanut, kitaaniillu kangimut.

Ukioq 2019 Atassutip ileqquusumik ataatsimeersuarnerata ingerlanneqarnerani nutaamik alloriaqqinnerit, Atassutillu partiitut sorlaqarfimminut uteriaqqinnerani, nunatsinni innuttaasut nunaqavissut, kalaallisut qallunaatullu oqaasiliusut ataatsimoortumik isigisariaqaqqilerneri naalagaaffeqatigiinnerullu pingaartuunera pingaartilluinnarlugit oqariartuutigerusupparput.

Nunarput inuussutissarsiornikkut siuariartorpoq aningaasaqarnerlu ilorraap tungaanut ingerlasutut taaneqarpoq, oqaatsit taakku atussallugit ila siammaseqaaq nassuiaatissartai. Taamaattorli nunap aqunneqarnerani ajoraluartumik aatsaat taamak ineriartornikkut kipungaleraluttuinnartigisumik ingerlaffeqarpoq. Atassutimmiik isiginianngitsoorusunngilarput, ajoraluaqisumik ukioq 2019 kingumut inuiaqatigiit pilliutigalugit aningaasaqarneq inissinneqarmat, illuanik naalagaaffeqatitsinnut aningaasanik ikiorserneqarnissamik noqqaassuteqarniarnitsinni meerartatta isumaginninnikkut ikiorserneqartariaqarnerpaaffianni, nunatta nammineq nunatut aningaasaatai namminiilivinnissamut tunngassutilinnut annertoqisut atorniarsaraagut. Namminiilivinnissamut ulapinneq unikaallatsinneqartariaqarpoq, meeqqat ukiuattut taajuusiineq tassuunakkut piviusunngortinneqarsimasinnaavoq, aningaasarpassuit meerartatta atugaannut sammisumik atugassaagaluit namminiilivikkusunnerujussuarmut sammisumut pingaarnersiuinermik taallugu atorneqarmata.

Suliffeqarfinnut akileraarutip apparsarneqarnissaa Atassummiik pingaartitariuartuuarput, eqqaamasassagulli pingaarnerit tassaagaluarput, taamannak appaassatilluni inuiaqatigiinnit aningaasat kingumut aaneqassanngitsut, ukiorli 2019 killormorluinnaq tassuunakkut inissinneqarpoq, inuiaqatigiit kaasarfiinit akiligassanngorlugu suliffeqarfinnut ilanngaat apparneqarmat, sulinermut ilanngaammik taaneqartumik nipangersaasiilaaginnarluni. Nioqqutissat akitsoriartorput, sulineq imminut akilersinnaasoq ungasilliartortinneqarpoq naalakkersuisooqatigiiusunik tapertaannillu.

Tamat oqartussaaqataanerat kiffaanngisuusserlu sakkortuumik illersussuarput tamannalu erseqqarissumik taajuassallutigu. Akerliussutsimik takutitsinissaarsuit marluk ingerlanneqarput, tamat oqartussaanerata aqqani inuiaqatigiit erseqqissumik takutitsipput, tamannalu Atassummiik qujassutigingaarparput, tassuunakkummi takussutissinneqarmat nunatta ingerlarnga sumut killissimanersoq, pissutissaqanngitsumimmi taamak iliuinnartoqarunnanngimmat, aatsaat iluaangisamik annertoqisumik pisoqarsimappat taamak annertutigisumik qisuariartoqarsinnaammat.

Innuttaasut qatsussipput pilliutaajuarnerminnut, aningaasaqarneq aatsaat taamak pitsaatigisumik inissisimaniarpat sooq suli inuiaqatigiit kaasarfii aallerfiujuassappat? Atassutip naalakkersuisooqatigiinnut arlaannaatigulluunniit suleqataanini tamakkiisumik kipivaa, pissutissaqarluarpugullumi taamak iliornitsinni, nunatta ingerlarnga tamallu oqarsinnaatitaanerat naqittarneqartutullusooq itsillugu suleqataaginnarnissaq apeqqusertuareerlugu killiffik tamanna anguneqarpoq. Nunami siulersuinerup aalajaattuusariaqarnera pilersinneqarsinnaasimanngilaq maanna siuttuusunit, naammagittarusaaginnarlunilu tassunga isiginnaaginnartuuniarnissaq ajornakusoorsimavoq soorunami, naalakkersuisuutitaqarniaannarluni illuinnaanik tusarnaarsinnaanerup taamaallaat piulersimanerani nunatta ataatsimoortitsisinnaasumik toqqissinartumik ingerlanissaa innarlerneqartutullusooq maanna immat.

Atassummiik innuttaasut qitiutillugit suliniarnitsinni ukioq 2019 siammaseqisumik suliniuteqarsimaqaagut, inuussutissarsiortuniik eqqumiitsuliortunut, nipilersortartuniik spillertartunut, piniartuniillu sulisartunut. Kikkut tamarmik nunatsinni inissaqarnissaat, naleqartitaallutillu inissisimanissaat tunaartaralugu. Aningaasaqarnikkummi nunarput siuariartortinnissaa ingerlanneqassappat, suliassat assigiinngeqisut siammasissumik isigalugit aningaasarsiorfik ataasiinnaq siunnerfiginangu nutaaliorneq eqqarsartaasaasariaqarmat.

Ilinniarniaritsi ilinniarniaritsi! Oqaatsit taakku utikuluttuaqaagut, inerisaqqissagutsigilli ilinniagaqarnerlu siammasissumik siuariartussappat, naalagaaffeqatigiinnerup iluani suleqatigiinneq suli nukittunerusoq ingerlanneqartariaqarpoq, inuusuttortagut nunatta avataanut ilinniariartorniartut suli pitsaanerusumik sammisariaqarpagut, Qallunaat nunaat Savalimmiullu qanimut suleqatigilluarnerulernerisigut ilinniartitaanikkut avitseqatigiinnerit pitsaasut sinaakkusertariaqarmata naqissusikkamik. Sanngiiffigut nunallu naalagaaffeqatitta sanngiiffii tamatsinnut nunatut pingasuulluta kunngeqarfimmi nukittuumik inississagutta isiginiartariaqaratsigit, tassuunakku nukittuffinnik nunaanik pilersitsisinnaangatta, ataasiakkaatummi nukittuffeqaqaagut, ataatsimulli suli nukittunerusinnaaqaluta suleqatigiilluarnikkut. Nuna ilinniangaqarnikkut nukittuumik inissisimasoq aningaasaqarnikkuttaaq pitsaasumik ineriartornissaminut periarfissagissaaqaaq, tamaattumillu ilinniarluarsimasortatta suli pitsaanerusumik periarfissaqarnissaat pisariaqarpoq, nunatsinnut utertittarnissaannut kaammattuiuarnerup atungassarititaasutigullu periarfissiilluarnerup piviusunngortissinnaavaa.

Aningaasarsiat naassaanngitsumut qaffassarniartuarnissaat kisimi siunertaassanngilaq, maannakkutulli inissisimatilluta pisisinnaassutsip pitsaaninngorsarneqarnissaa suliassaavoq pingaarnerpaaq, akileraartarnikkut akitsuusersuiarnikkullu ingerlatsinerup akissarsianik qaffaaminertarnerip ipisittuarpai. Aqqutissarlu nutaaq ujartortariaqagarput tassaasariaqarpoq pisisinnaassutsip qaffassarnissaa, tamanna anguneqassaaq akileraartarnikkut aaqqissuuseqqinneq pisuuppat, maannatut nipittartulersuiinnarluni periutsit qimanneqartuuppata.

Nunarput angeqaaq, unammillernaqaaq, paariniartigu ikioqatigiilluta. Issittumi pinngortitarput mianernartuuvoq, pinngortitarsuarput aqussinnaanngilarput, paarilluarsinnaavarpulli. Nunatta eqqiluitsuujuarnissaa ukioq nutaami tamatta suleqatigiiffigisariaqarparput, imartarput annertuumik nunatta aningaasaqarneranut isumalluutigaarput, taamaattumillu paarilluartariaqarparput. Maangaannaq eqqakkat, qassutaarsiutit, uuliaarluarnerit ningittangaarsiutikullu sapinngisaq tamaat iliuuseqarfigisariaapput, kinguaangummi suli inooriaatsitta pingaartinneqaqisuttaaq ingerlaannarnissaanik eqqanaarukkusunniarutsigit namminertaaq inuttut iliuuseqartariaqaratta.

Meerartagut kaammattortuartariaqarpagut issittumi pinngortitatta qanoq paarilluartariaqarneranik, ukioq 2020 tassaatittariaqaraluarluguttaarmi allaat ”eqqiluitsuunerup ukiua”, perorsarsimassutsikkut inuiaqatigiittut allanngortitassaqarpugut, imartatsinnummi nunamilu pinngortitamut maangaannaq eqqaajuarnerujussuaq allanngortariaqarmat, angajoqqaat nunatsinni tassani maligassiuilluartariaqarput meeqqatik pinngortitamik ataqqinnittuussappata.

Inuiaqatigiittut peqqissuunissaq qaffasissuussaaq, peqqinnissaqarfiulli maanna ingerlaniarnera assut unammillernartumiittut miserratigineqarsinnaanngilaq, sulisulli peqqissaasut, nakorsat allarpassuillu nersungassaaqaat suliami oqimaatsumi qasuttuingaarlutik suliuarneranni. Taamaakkaluartorli taakku uagutsitulli inuupputtaaq, qasusarput sulisinnaanerallu killeqarlunittaaq allatuulli. Taamaattumik Atassummiit pingaartuusoriavarput maanna ukiuni makkunani aggersuni Peqqinnissaqarfitta ingerlarngata nalilersoqqittariaqarnera, imatullu sakkortutigisumik aallat oqariartuuteqartariaqarsimalluta, Peqqinnissaqarfitta naalagaaffimmut utertittariaqarsinnaanera oqallisaasariaqalersoq. Inuup inuunera tamani pingaaneruvoq, inuiattut tulluusimaarniarnitta tassuuna tappingersissaanngilaatigut, innutaasut qitiutillugit sulissagutta isummat oqimaassinnaasut kanngusuutiginagit oqaatigisinnaasariaqarpagut.

Pinaveersaartitsineq qaffasissumik ingerlanneqartuaannartariaqarpoq, inuaqatigiittut ikittunnguungaluarluta tassuuna annertungaartunik unammillingassanik peqarpugut, aanngajaarniutinik aningaasanoorajunnermillu atuinerup apparsarneqartuarnissaa salliussaaq. Ikiaroornartumut hashimut ersinngitsukkut aningaasarpassuit nunatsinnit tammaraannartuarnerat suli annertuumik ingerlajuarpoq, qanorluunniillu annertutigisumik akiuiniarnermut aningaasaliiuartaraluartilluta sukateriaraluarlutalu akulloqquffissanik peqartuartoq takuneqarsinnaavoq. Tamanna pillugu ukiuni makkunani eqqarsaasersuutit nutaat pigisaqassagiguttaaq pisariaqarpoq, ikiaroorniutitut sakkukinnerusutut taaneqartartut, soorlu cannabis, erseqqarinnerusumik inuiaqatigiit siuttullu akornganni oqaloqatigiittoqartariaqalerpoq, anngiortumik aningaasarpassuarnik annissuiarnerup akiorniarneqarnissaa sakkortusisamik inississagutsigu, killormullu iluaqutaasumik aningaasaqarnikkut pinaversaartitsinikkullu kinguneqartissinnaalissagutsigu, pisariaqalersimavoq ukiuni makkunani nutaajusuni ilisimasattalu annertusereerneranni allaanerusumik oqallittariaqalerneq.

Aatsitassarsiornermut uuliasiornissamullu sapiinnerusumik eqqarsartaaseqartariaqarpugut, sunut tamanut nangaajuarneq siunissamut alloriaataajunnanngivippoq nunatta ingerlanneqarneranut. Qivialaartigumi assersuutitut nunatta kujataa, inukilliartuinnarnertik unammillernartumiitsippaat sakkortuumik, suliffissameerput nutaanik. Alloriaqqinnissanut annertuunut ersinersuup kinguarsaataajuarnera tamaanga killeqartariaqarpoq. Inuussutissarsiutimmi ataasiakkaaginnaat nunatta ingerlanerani kisimik aningaasarsiornikkut isumalluutaasinnaajunnaariartorput, nutaanik peqartariaqalerpugut.

Takornariaqarneq nammassinnaasatsinnik ingerlatassaraarput, Atassummiik tamanna sakkortuumik isiginiarusupparput, nunattalu tamarmi pissarsissutigisassaatut inissisimasariaqarnera pingaartuutillugu innuttaasut isiginnaartuinnaannginnissaat pinngitsoortikkusullugu. Nuna sanilerput Island perunaversaartariaqarparput, takornariaqalipiloorujussarnikkut aqussinnaajunnaakkaminnik inissisimalernerminni pinngortitartik ulluinnarnilu inooriaasertik arlalitsigut annertuumik pilliuteqarfigaat. Tamanna pinngitsoortitsinniarutsigu maanngangaaq mittarfiit nutaat naammassitinannagit inatsisitigut immitsinnut illersorsinnaalluarluta inissereertariaqarpugut.

Takornariaq iluanaarutigisariaqarparput, nunatta pissarititaanik arlalinnik pisisinnaanissaanik, nunatsinniinneranullu artukkiutaanngitsunik takornariaqarnermut unnuinermullu akileraartarnikkut aaqqiissuteqarnikkut tamatsinnut iluaqutaasumik peqqinnartumik siunnerfeqalersissinnaagatsigu. Nunap issittup pinngortitaa malussarissuuvoq, namminerlu uagut inuiaqatigiittut ulluinnarni atungarilluartuugatsigu innarlitsaaliorluarneqarnissaa inuttut ataasiakkaatut tamatta uummateqarfigaarput, taamaattumillu takornariagassaqqissutut ornigarneqarluartartutullu inissisimasut ukiuni aggersuni eqqanaarluartariaqarlugit illersugaasumik.

Atassummiit oqaaseqaatit tamassinnut anngukkusutagut taamak taajumavagut, nunatta suli ineriartorluni ingerlaqqittuarnissaani suleqataaqqinnissarput qilanaaralugu tamassi inuiaqatigut ajunnginnerpaamik kissaappatsigit.

Nalliuttut tassaapput nunatsinni ilagiittut pingaartuutitagut naleqartittuagassagullu.

Tamassi juullikkunni ukiortaamilu pilluakuttooritsi, ukioq 2020 ingerlanissaanut tamanik ajunnginnerpaanik kissaallusi.

 

Aqqalu C. Jerimiassen

Siulittaasoq

Atassut

Nutaarsiassat innersuussat